 |
Kolesterol Kolesterol vücudumuz için neden önemlidir ? Kan kolesterol düzeyindeki değişiklikler kalp hastalığının oluşmasında önemli rol oynamaktadır. Kandaki kolesterolünüzün yüksek olması kalp hastalıklarına yakalanmanıza sebep olan faktörlerin en önemlisidir. Yüksek kolesterol düzeyine sahip olan bireylerde kalp hastalığı daha kolay gelişir ve dolayısıyla da kalp krizi riskleri artar. Amerika Birleşik Devletleri’nde kadın ve erkeklerin ölüm nedenlerinin başında kalp hastalıkları olduğu belirtilmiştir. Her yıl bir milyondan fazla Amerikalı kalp krizi geçirmekte, yaklaşık yarım milyon kişi ise kalp hastalıkları nedeniyle ölmektedir. Yüksek kolesterol nasıl kalp hastalığı yapar ? Eğer kandaki kolesterol miktarınızda artış olursa, fazla olan kolesterolleriniz, arter adı verilen atar-damarlarınızın duvarında birikir. Damarın iç duvarında biriken kolesterol, damar-içi kan akışkanlığını yavaşlatır ve kalp ritminde azalmaya ve dolayısıyla da kalbin bloke olmasına neden olur. Bilindiği gibi; kan, kalbe oksijen taşır. Eğer kalbiniz oksijen ve kan hacmi açısından yetersiz ise, göğüs çevresinde bir ağrı belirir. Eğer bu durum daha uzun süre devam ederse kalp krizi ortaya çıkar. Sadece yüksek kolesterol tek başına bu hastalık bulgularını oluşturmamaktadır. Çünkü farkında olmadan birçok kişi yüksek kolesterol değerlerine sahip olarak yaşamlarını sürdürmektedir. Ancak bilinmelidir ki; kan kolesterol düzeyini düşürmek, kalp hastalıklarını ve kalp krizi riskini önemli derecede azaltmaktadır. Kolesterol düzeyinin genç, yaşlı, kadın ve erkekte normal sınırlarda devamlılığının sağlanması kalp hastalıklarından korunmada önemli bir yaklaşımdır. Kolesterol düzeyinizin sayısal değeri sizin için ne ifade etmektedir ? 20 yaş ve üzerindeki herkesin yılda en az bir kez kolesterol değerlerini ölçtürmeleri gerekir. En iyisi de; kolesterollerin kanda "lipoprotein profili" olarak belirlenmesidir. Bu testlerin ideal sonuç verebilmesi için, hastanın en az 2-3 gün alkol almaması ve test için kan alınmadan 9 - 12 saat aç kalmasıdır. Bu testler bize aşağıdaki parametreler hakkında bilgi verecektir.
Aslında lipoprotein profiline bakıldığında; Total kolesterolün 200 mg/dl’nin altında, Kategori 100 mg/dl’nin altı……………………… Optimal 100-129 mg/dl…………………………..İstenilen değere yakın 130-159 mg/dl…………………………..Sınırda yüksek 160-189 mg/dl…………………………..Yüksek 190 mg/dl ve üzeri …………………..... Çok yüksek HDL (iyi) kolesterol, kalp hastalıklarından korunmanın en önemli göstergelerinden biridir. HDL kolesterol değeri ne kadar yüksek olursa, kalp hastalıklarından korunma da o derece iyi olmaktadır.HDL kolesterol değerinin 40 mg/dl’nin altında olması; kalp hastalıklarının oluşması için önemli risk oluşturmaktadır. HDL kolesterol düzeyinin 60 mg/dl veya daha fazla olması, kalp hastalıklarına yakalanma riskinizi de çok azaltır. Trigliseritler de kolesterol gibi kalp hastalıklarının oluşmasına neden olabilir. Trigliseritlerin kanda 150 mg/dl altında olması önerilir. 150-199 mg/dl arasındaki trigliserit değeri; sınırda yüksek, 200 mg/dl ve üzerindekiler ise bazı bireylerde tedaviye ihtiyaç duyulacak kadar yüksek değer olarak algılanmalıdır.Kolesterol düzeyi nelerden etkilenir? 1. Kolesterol düzeyini etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Bu etkenleri iki grupta toplayabiliriz. Bireyin kendisine bağlı etkenler Bireyin kendisine bağlı olmayan etmenler: Kalp hastalığı gelişme riskinizi belirlemek için neler yapılmalıdır? Genellikle yüksek LDL (kötü) kolesterol düzeyine sahip olan bireylerin kalp hastalıklarına yakalanma veya kalp krizi oluşma riski daha fazladır. Bazı insanlar ise kalp hastası oldukları için kalp krizi riskleri fazladır. Aşağıda adım adım kalp hastalığınızın gelişebilme riskini bulmaya çalışalım. Aşağıda belirtilen nedenlerden kaç tanesine sahip olduğunuzu belirleyin. Bu nedenler LDL kolesterolünüzün yükselmesini sağlayan nedenlerdir. Şişmanlık ve fiziksel aktivite yapamama durumu bu durumun dışında tutulmaktadır. Yüksek kolesterol tedavisi nasıl olmalıdır?
Kolesterol düşürücü tedavinin anlamı; mümkün olduğunca LDL (kötü) kolesterol miktarını azaltmaktır. Kolesterol düşürme 2 yolla mümkün olabilmektedir. 1. Yaşam Boyu İyileştirici Değişiklik: Bu tedavi şekli; kilonun normal sınırlarda devamlılığını sağlamak, düzenle fiziksel aktivite yapmak ve kolesterol düşürücü diyetle yaşamayı içermektedir. Kolesterol düşürmede ve normel sınırlar içerisine devamlılığın sağlanmasında en etkin ve zararı olmayan yöntemdir. 2. İlaç tedavisidir. Bilinmesi gereken en önemli nokta; her kolesterol yüksekliğine sahip olan bireyler hemen ilaca başlamak zorunda değildir. İlacın başlanabilmesi için; kolesterol ve türevlerinin ilaç başlanabilir düzeyde yüksek olması ve kişinin diyet tedavisine cevap verememiş olması gerekir. Her ilacın olduğu gibi kolesterol düşürücü ilaçların da vücut için zararları bulunmaktadır. Bazı risk gruplarının (çocuklar, adelösanlar vb.) hangi durumda ilaç kullanılacaklarına klinik takip ile karar verilmelidir. Ancak burada gözden kaçmaması gereken en önemli nokta, ilaç ile kolesterol düşürücü diyetin birlikte uygulanacak olmasıdır. Kolesterol düzeyi nelerden etkilenir? 1.Bireyin kendisine bağlı etkenler: 2.Bireyin kendisine bağlı olmayan etmenler: Kalp hastalığı gelişme riskinizi belirlemek için neler yapılmalıdır? Genellikle yüksek LDL (kötü) kolesterol düzeyine sahip olan bireylerin kalp hastalıklarına yakalanma veya kalp krizi geçirme riski daha fazladır. Bazı insanlar ise kalp hastası oldukları için kalp krizi riski altındadır. Aşağıda adım adım kalp hastalığınızın gelişebilme riskini bulmaya çalışalım. Aşağıda belirtilen nedenlerden kaç tanesine sahip olduğunuzu belirleyin. Bu nedenler LDL kolesterolünüzün yükselmesini sağlayan nedenlerdir.Şişmanlık ve fiziksel aktivite yapamama durumu bu durumun dışında tutulmaktadır. Hangi durumda hangi tedavi uygulanmalıdır? Bunu belirleyebilmek için 3 adımda risk kategori durumunu belirlemeniz gerekmektedir. Eğer siz risk kategori durumuna göre 1. derecede yüksek riskli iseniz; ( kalp ve diyabet rahatsızlığınızın yanında yukarıda saydığımız riskleriniz de varsa) tedavi şemanız şöyle olmalıdır. Burada hedef LDL (kötü) kolesterolünüzün 100 mg/dl’nin altına inmesidir. Ne olursa olsun 100 mg/dl’nin üzerinde LDL (kötü) kolesterol düzeyine sahipseniz mutlaka kolesterol düşürücü diyete başlamalısınız. LDL (kötü) kolesterol düzeyiniz 100–129 mg/dl ise; ilaç tedavisi şart olmamakla birlikte, kolesterol düşürücü diyet uygulamanız gerekmektedir.Eğer LDL kolesterol düzeyiniz 130 mg/dl ve üzerinde ise; kolesterol düşürücü diyetle beraber ilaç tedavisine başlamalısınız. Diyete, LDL (kötü) kolesterolün 100 mg/dl’nin altına düşünceye kadar devam edilmelidir. Kategori durumuna göre 2. derece yüksekliğe yakın grupta iseniz; (yukardaki risklerden en az iki veya üç tanesini taşıyorsanız) yapılacaklar daha da farklı olmaktadır. Bu tedavide hedef; LDL (kötü) kolesterol düzeyini 130 mg/dl’nin altına indirmektir. Eğer LDL (kötü) kolesterol düzeyiniz 130 mg/dl’nin üzerinde ise; 3 ay süre ile kolesterol düşürücü diyet uygulanmalıdır. İlaç kullanıp kullanmama durumu, 3 aylık diyet sonrası belirlenmelidir. Eğer kolesterol düşürücü diyetle LDL (kötü) kolesterol düzeyi 130 mg/dl’den daha az olmuş ise, kalp sağlığını korumak için, düşük doymuş yağ ve kolesterol içeren daha gevşek bir diyetle yaşamınıza devam edebilirsiniz. Kategori durumunuz 3.derece, yani orta riskte iseniz; yapmanız gereken; LDL (kötü) kolesterol düzeyinizi 130 mg/dl’nin altına indirmeyi sağlamaktır.Eğer LDL (kötü) kolesterol düzeyi 130 mg/dl ve üzerinde ise; kolesterol düşürücü diyete başlaması gerekmektedir. Eğer LDL (kötü) kolesterol 160 mg/dl’nin üzerinde ise; kolesterol düşürücü diyetle birlikte kolesterol düşürücü ilaç kullanılması gerekmektedir. Hedeflenen LDL (kötü) kolesterol düzeyi elde edildiğinde, kalp sağlığını korumak için düşük doymuş yağ ve kolesterol içeren daha gevşek bir diyetle yaşamınıza devam edebilirsiniz. Kategori durumunuz 4. derecede, yani düşük risk grubunda iseniz (yani yukarıda belirttiğimiz riskleri taşımıyorsanız) her şey daha kolay olmaktadır. Bu grupta olan bireylerin LDL (kötü) kolesterol düzeyini 160 mg/dl’nin altında tutmaları yeterli olmaktadır. LDL (kötü) kolesterol düzeyinin 160 mg/dl’nin üzerinde olması; kolesterol düşürücü diyetin uygulanması için yeterlidir. Eğer LDL (kötü) kolesterol düzeyinde düşüş olmuyorsa ilaç kullanmak gerekebilir. Genellikle bu gruptaki bireylerin ilaç kullanma LDL (kötü) kolesterol düzeyi 190 mg/dl’dir. Hedef LDL (kötü) kolesterol düzeyini yakalayan bireyler ilacı bırakarak sağlıklı beslenmeye devam edebilirler. Kan kolesterol düzeyinizi düşürmek için ‘Yaşam boyu iyileştirici değişiklik’ nasıl olmalı? İlaç tedavisinin kolesterol düşürmedeki yeri nedir? Eğer kan kolesterolünüzü düşürmek için klinik olarak ilaç tedavisine gerek duyulmuşsa mutlaka yaşam boyu iyileştirici değişiklikleri beraberinde yapmanız gerekmektedir. Riskler değerlendirildiğinde, kolesterol düşürmede kullanılacak ilaçların dozlarının, vücut için en düşük risk yaratanını seçmek gerekmektedir. Çeşitli kolesterol düşürücü ilaçlar bulunmaktadır. Bunlar;
statinler, safra asitleri, sekuesteranlar, nikotinik asit ve fibrik asididir. Doktorunuz size en uygun ilacı önerecektir. Statin içeren ilaçlar en etkili LDL (kötü) kolesterol düşürücü ve güvenirliği daha etkin olan ajanlardır. Safra asitleri ve sekuesteranlar tek başına veya statin grubu ilaçlarla beraber kullanıldığında LDL (kötü) kolesterol düzeyini düşürücü etki göstermektedirler. Nikotinik asit, kandaki trigliserit ve LDL (kötü) kolesterol düzeyini düşürürken, HDL (iyi) kolesterol düzeyinde de artış sağlar. Fibrik asit’le tedavi ise; LDL (kötü) kolesterol düzeyini düşürürken, trigliserit düzeyini artırmakta ve HDL (iyi) kolesterolde de istenmeyen düşüşe neden olabilmektedir. Diyetle beraber günde 300 mg kolesterol almalıyız. Bazı besinlerin içerdiği kolesterol miktarı Öğle Yemeği : - 1 küçük tabak sebze yemeği İkindi : Akşam Yemeği :
|
 |
|
|
|
| LABORATUVAR | Adresimiz & e-mail |
UÇKUN TIP LABORATUVARI